Veiligheid aan boord

Inleiding

In verschillende visverslagen en uit berichten op facebook blijkt dat veiligheid op zee, ook op Langeland, een belangrijk item is en blijft. In ieder geval ook aanleiding om een aantal zaken op papier te zetten en te delen met elkaar. Hiervoor is gebruik gemaakt van eigen kennis en ervaring maar ook van voorlichtingsmateriaal van verschillende instanties en van internet. Veiligheid aan boord is echter ook een kwestie van houding, gedrag en mentaliteit.

De boot

Een schip is zo zeewaardig als de bemanning is een bekend gezegde in de scheepvaart. Vrij vertaald betekent het natuurlijk ook dat de bemanning bekend moet zijn met het gebruik van de boot en zelf moet inschatten of het verantwoord is om te gaan vissen. Een schone boot zegt iets over de bemanning. Een vuile boot ook maar vergroot wel de kans op ongelukken. De noodzakelijke kennis van voorrangsregels, betonning maar ook van de weersomstandigheden kunnen essentieel zijn. Maak afspraken wie het scheepvaartverkeer in de gaten houdt als je ligt te vissen en ga er niet vanzelfsprekend vanuit dat de schipper/stuurman dat wel doet. Die wil ook zijn hengeltje uitgooien.

Bij slechte weersomstandigheden zoals wind en mist informeer dan bij de bootverhuurder en/of de havenmeester naar de (on)mogelijkheden.  Vissen met (dreigend) onweer is levensgevaarlijk. Zeker in de zomermaanden bij opwarmend zeewater is de kans op onweer groter. Daarnaast is kennis van de regelgeving belangrijk. Het vaarbewijs is hierbij naast wettelijk verplicht ook ondersteunend.  Weerverwachtingen, stroom en golven moeten altijd vooraf worden gecontroleerd.  Dit kan heel makkelijk via www.weeronline.nl  maar ook via een app op je telefoon.

Waterdichte kleding

Omdat het aan en op het water flink kan waaien is de meeste kleding speciaal wind-waterdicht gemaakt wat je direct voelt. Wanneer je daadwerkelijk het water opgaat met een boot kan het echt waterkoud zijn en kun je je maar beter goed kleden. Er zijn zogenaamde drijfpakken die lekker warm zitten en zorgen voor een goed drijfvermogen mocht je in het water vallen. Het gebruik van waterdichte kleding is zeker in de koudere periode een must. De kleding is te koop bij de hengelsportzaken en via internet.

Draag een reddingsvest

Het gebruik van een reddingsvest in Denemarken is verplicht. Daarom zijn alle huurboten uitgerust met vesten. Althans, ze worden beschikbaar gesteld bij het huren. Gezien de uitvoering die beschikbaar gesteld wordt is gebruik niet gegarandeerd. Ze belanden nog wel eens onder de bank. Niet bepaald de goede plek als je hem echt nodig hebt. Dat wordt mede veroorzaakt door het geringe draagcomfort. Beter is het dan om een opblaasbaar reddingsvest te gebruiken. Ze zijn gemakkelijk in gebruik en hebben een veel beter draagcomfort dan de standaard  ’piepschuim-vesten’’.

Er zijn vier Europese Normen “EN” voor reddingsvesten en drijfhulpmiddelen, die elk een type reddingsvest omschrijven die voor een specifieke groep gebruikers geschikt zijn:

  • EN 393: 50 Newton Drijfhulpmiddel of zwemvest– Alleen geschikt voor goede zwemmers die zich in beschut water bevinden. Niet veilig bij bewusteloosheid. Geschikt voor personen vanaf 40 kg.
  • EN 395: 100 Newton drijfvermogen. Reddingsvest – Geschikt voor volwassenen en kinderen die kunnen zwemmen die zich bevinden op binnenwater of beschut water. Deze vesten zijn beperkt veilig bij bewusteloosheid, afhankelijk van de gedragen kleding.
  • EN 396: 150 Newton drijfvermogen. Reddingsvest – Geschikt voor zowel zwemmers als niet-zwemmers. Dit vest is onder vrijwel alle omstandigheden veilig bij bewusteloosheid. Bij het dragen van zware waterdichte kleding beperkt veilig bij bewusteloosheid.
  • EN 399: 275 Newton drijfvermogen. Reddingsvest – Geschikt voor zowel zwemmers als niet-zwemmers op open zee en onder extreem zware weersomstandigheden. Dit vest is ook geschikt voor dragers van zware waterdichte kleding en is onder vrijwel alle weersomstandigheden volkomen veilig bij bewusteloosheid.

Gezien het gebruik voor vissen op Langeland komt dit type 275N reddingsvest het best in aanmerking. Belangrijk is echter dat het reddingsvest ook op de man gedragen wordt en niet in de bak beland.

De geschiktheid van een reddingsvest wordt verder nog bepaald door gewicht en lichaamsbouw van de drager. Mensen met bijvoorbeeld één been moeten een aangepast reddingsvest dragen om hiervoor te corrigeren. In de label van het vest staat vermeld voor welke groep gebruikers het geschikt is.

Het opblaasbare reddingsvest is er in drie uitvoeringen: halfautomatisch en volautomatisch:

  • Bij de halfautomatische uitvoering moet de drenkeling zelf aan een touwtje trekken om het vest te activeren. Hierdoor wordt een slagpin in een CO2-patroon gedreven waardoor het gas vrijkomt en het vest zichzelf opblaast. Dit vest is niet geschikt voor bewusteloze drenkelingen, omdat deze natuurlijk het vest niet zelf kunnen activeren. Wel is dit type vest het enige dat gebruikt kan worden door bemanning en passagiers van helikopters die offshore Andere types zouden het ontsnappen uit een gestrande en zinkende helikopter onmogelijk maken.
  • Het volautomatische vest blaast zichzelf op nadat een zouttablet is opgelost in het omringende water. Door het oplossen van het zouttablet wordt de slagpin geactiveerd en het vest opgeblazen. Er bestaan van dit type vesten die in een jas zijn ingebouwd, waardoor ze gemakkelijker bij nat en koud weer kunnen worden gedragen.
  • Een combinatie van volautomatisch en een trektouwtje.

De verschillende redvesten zijn te koop in de watersportzaken en via internet.

Vaarroute

Op de Belt zijn verschillende vaarroutes van beroepsvaart. In de eerste plaats van de ferry naar Lolland maar ook en vooral de vaarroutes vanuit en naar Kiel en Hamburg. Grote containerschepen, cruiseschepen, oorlogsschepen en chemicaliëntankers. In ieder geval stuk voor stuk schepen die in de categorie moeilijk manoeuvreerbaar vallen en een lange ‘’remweg’’ hebben. Als klein visbootje ben je kansloos tegen die reuzen op het water. Zorg dat je op tijd weg bent als je in de vaargeul of op de rand daarvan ligt te vissen. Als je, hoe begrijpelijk ook al je goed vangt, te lang wacht met het starten van de boot, dan loop je een groot risico. Nog maar niet te denken aan het feit dat het ook zou kunnen dat de motor helemaal niet start of dat de benzine op is.  Op de website staan prachtige waterkaarten waar de vaarroutes op staan aangegeven.

Veiligheidsmiddelen

Hou een emmer met water en de brandblusser bij de hand om een eventuele brand snel te kunnen blussen. Een geschikte brandblusser om aan boord te hebben is een 2 liter schuimblusser.

Deze blussers zijn te koop vanaf  ± €30 bij de lokale leverancier maar wellicht kan de lokale brandweer u ook op weg helpen. Kaartmateriaal is belangrijk, niet alleen om goede visstekken te kunnen vinden maar ook om te weten waar je bent als er plotseling mist op komt zetten. Naast de kaarten die je bij het huren van de boot ontvangt staat er ook prachtig kaartmateriaal op de site van www.zeevissenlangeland.nl

TIP: download de navionics boating app, deze mag je 2 weken gratis gebruiken, dus als je die net voor je vakantie erop zet… 😊
Op de website staat een handleiding voor het gebruik van de boating app.

Zorg ervoor dat het kompas aan boord aanwezig is. Op de huurboten zit deze standaard gemonteerd maar ook de meeste mobiele telefoons hebben tegenwoordig een kompas. Oriënteer je regelmatig waar je bent, waar het noorden en waar de haven is.

Marifoon (indien aanwezig)
Afhankelijk van de situatie, kan een nood-, spoed- of veiligheidsoproep worden uitgezonden. Wanneer er sprake is van een levensbedreigende situatie waarbij directe assistentie een vereiste is, dien je middels een noodoproep (mayday) alarm te slaan. Voorbeelden hiervan zijn: een zinkend schip, brand aan boord en een acuut medisch probleem.

Voor onderlinge communicatie wordt door de sportvissers vaak marifoonkanaal 77 gebruikt.

Noodsignalen

Er zijn verschillende vormen van noodsignalen die je hierbij kunnen ondersteunen. Deze zijn te koop bij de watersportzaken en via internet.

Naast het beschikbaar hebben van genoemde veiligheidsmiddelen is het ook belangrijk om afspraken te maken hoe te handelen aan boord. Geef b.v. aan wanneer je gaat staan of lopen en doe dat zeker niet met meerdere personen naar één kant van de boot. Hierdoor loop je grote kans om water te maken of zelfs om te slaan.  Een multitool met verschillende schroef- en snijfuncties mag niet ontbreken aan tijdens het vissen.

Oefening noodprocedure

Ondanks alle voorbereidingen kan er altijd iets mis gaan op zee. Hou hier rekening door met de collega’s mogelijke scenario’s door te spreken en eventueel te oefenen. Om b.v. bij motoruitval letterlijk in veilige haven te komen is oefening met de roeispanen noodzakelijk. Het valt niet mee om tegen de stroom in te roeien maar je kunt er in ieder geval mee uit b.v. de vaarroute komen.  Mocht er onverhoopt iets mis zijn met de boot maar er is geen levensbedreigende situatie neem telefonisch dan contact op collega’s die kunnen helpen of met de bootverhuurder. Zorg dat je het nummer van de bootverhuurder in de mobiele telefoon opslaat. Deze zijn te bereiken op onderstaande nummers en kunnen je  kunnen adviseren wat te doen of ze komen je helpen

IBI Bootverleih (Nicolai Osta):           +4562207120
Alex Bootsverleih (Alex Wolff):          +4530334962
Roelof Bootverhuur (Roelof Nijland):  +31622603038

Brand en brandgevaar

Aan boord wordt gebruik gemaakt van benzine. Benzine heeft de volgende eigenschappen: brandbaar, explosief en  verdampt snel. Bij tanken niet varen en niet roken aan boord. Reservetanks goed opbergen zodat ze niet door de boot liggen te slingeren. Zorg dat de benzine tijdens het bijtanken niet over de hete motor loopt. Dit kan ontsteking tot gevolg hebben. Beter is om even te wachten tot de motor is afgekoeld. Zorg dat het bijtanken op een veilige plek buiten de vaarroutes plaatsvindt en laat een van de collega’s op de uitkijk staan om de scheepvaart in de gaten te houden. Tank de boot altijd af na terugkomst of voor vertrek.

 

Veel visplezier en behouden vaart!
Dick Jongeneel