Vaarbewijs informatie

Klein Vaarbewijs naar het CBR

Oktober 2019, Hans Keller
Gisterenavond was de jaarlijkse bijeenkomst voor opleiders Klein Vaarbewijs. Voor het laatst door de Vamex georganiseerd en met een belangrijke rol voor het CBR.

Uiteraard werd – terecht – even stil gestaan bij de meer dan 30 jaar dat de gezamenlijke watersportbonden de examens voor het Klein Vaarbewijs organiseren. In die tijd hebben letterlijk honderdduizenden hun vaarbewijs gehaald. Op dit moment zijn er meer dan 450.000 watersporters die een Klein Vaarbewijs hebben. Van grote landelijke examens werd overgegaan op individuele beeldschermexamens. En op dit moment krijgt u zelfs direct uw vaarbewijspas mee als u geslaagd bent.

Alle examenmomenten tot de einddatum 14 december zijn volgeboekt. Zo nu en dan komt er nog wel een plekje vrij, maar kandidaten houden de website van Vamex goed in de gaten en elk vrijgekomen gaatje wordt vrijwel direct gevuld. Het CBR laat weten dat inschrijven op de website voor de examens na 1 januari nog niet mogelijk is, maar dat nu men het benodigde authorisatiebesluit heeft ontvangen de inschrijving snel geopend zal worden. Nog deze maand.

De aanwezige medewerkers van het CBR verzekerden dat de overgang naar het CBR soepel zal lopen en dat er op hoofdlijnen niet veel zal veranderen. De examens, exameneisen, tarieven ed. blijven gelijk en er komt geen praktijkexamen. Wat verandert er wel?

  • Na het examen krijgt u niet direct uw vaarbewijs mee. Deze wordt binnen 5-10 werkdagen opgestuurd.
  • Er komt een compleet nieuw ontworpen pasje voor het Klein Vaarbewijs. Dat ook nog steeds als ICC geldig is.
  • Het is straks mogelijk examen te doen op alle 20 theorielocaties van het CBR. Vamex had alleen 5 locaties. Ook op zaterdagen blijft het mogelijk een examen te doen. Roulerend zijn er op zaterdag altijd een paar locaties open. De beeldschermen bij het CBR zijn touchscreens.
  • Direct na het examen kunt u de fout gemaakte vragen inzien. Bij de Vamex kan dat niet, maar kreeg u een papier op welke onderwerpen u fouten had gemaakt.
  • De klachtenprocedure wordt iets gewijzigd en is gelijk aan die voor alle examens die het CBR afneemt. De afdeling CCV waar het Klein Vaarbewijs straks onder valt is een andere afdeling dan die de examens voor de rijbewijzen afneemt en uitgeeft. CCV heeft ook een eigen klantenservice en drukte bij de rijbewijzen hoeft dus geen effect te hebben op de bereikbaarheid van deze klantenservice.
  • De examencommissie van de Vamex wordt straks deel van het College van deskundigen van het CBR. Het toezicht door de Examenkamer houdt op. Op het CBR wordt op een andere wijze toezicht gehouden.
  • De wijze waarop de examens worden samengesteld verandert ook iets. Bij de Vamex heeft iedereen een uniek door de computer samengesteld examen. Bij het CBR worden periodiek een flinke set verschillende examens samengesteld. Na goedkeuring worden die gedurende een periode door elkaar gebruikt. na afloop van de periode worden al die examens vervangen door een nieuwe set. Spieken heeft nog steeds geen zin want de buurman of -vrouw kan een andere versie van een examen hebben en de antwoordopties worden ook gehusseld. Ook worden op de locaties alle theorie-examens afgenomen die het CBR afneemt dus de kans dat u naast een andere kandidaat voor het Klein Vaarbewijs zit is al klein.
  • Inschrijven, uw gezondheidsverklaring en pasjes aanvragen of vernieuwen kan straks allemaal met uw DigiD via MijnCBR op de website van het CBR.
  • Kandidaten met leesproblemen kunnen een langer examen boeken. In principe kan iemand met faalangst of iemand die zich onzeker voelt of de gegeven tijd voldoende is ook die extra 15 minuten reserveren. Het blijft mogelijk om een voorleesexamen en het zogenaamde beperkt examen (als u recht heeft op vrijstellingen omdat u al een andere vaarbevoegdheid heeft). Nieuw is dat het ook mogelijk wordt om examen met een tolk af te leggen. In principe kan dat in elke taal.

Diverse medewerkers van Vamex maken straks ook de overstap naar het CBR. De Stichting Vamex zelf wordt straks opgeheven. Op wat langere termijn zal er meer gaan veranderen. Zo wil men nieuwe vraagtypen gaan invoeren en komt er mogelijk een ‘erkenning’ van opleiders, zoals ook voor rijscholen bestaat. Opleiders kunnen dan ook hun eigen kandidaten opgeven voor het examen. Inhoudelijk zullen de examens de exameneisen blijven volgen en wordt het dus het College van Deskundigen dat daar over gaat en de minister kan adviseren iets aan te passen. Wetswijzigingen ed. worden automatisch gevolgd en dus direct meegenomen in het examen, maar dat was nu ook al zo.

Dat u uw Klein Vaarbewijs dus niet meer direct na afloop meekrijgt is een achteruitgang. Omdat het pasje beter beveiligd is tegen namaak en vervalsing is het op locatie maken van de pasjes niet meer mogelijk. Mocht u nog dit jaar van plan zijn om een nieuw pasje voor het Klein Vaarbewijs aan te vragen, dan is het beter om nog even te wachten. In januari kunt u dan het nieuwe model aanvragen.

De mensen van het CBR zijn positief en enthousiast. Vamex is er van overtuigd dat zij het stokje goed kunnen overnemen. En de minister heeft dat onlangs ook zo in de Tweede Kamer beloofd. Met de overgang naar het CBR verliezen we een paar verworvenheden als het pasje direct mee, maar komen er weer andere voor in de plaats, zoals het groter aantal examenlocaties. Omdat de Vamex voor dit jaar verder vol zit, houdt het CBR er rekening mee dat ook in de eerste maanden van het nieuwe jaar er veel extra vraag zal zijn.

Vamex heeft de afgelopen jaren veel bereikt en ook de relatie met opleiders en uitgevers is goed. Bij het CBR is het Klein Vaarbewijs toch ineens een relatief klein onderdeel op het grote geheel. Het CBR is er echter bij gebaat dat het allemaal goed gaat en blijft gaan. Uiteraard blijven wij de ontwikkelingen volgen en daarover berichten.

 

Examens na 1 januari 2020

Deze week heeft het CBR de inschrijving geopend voor de examens na 1 januari voor het Klein Vaarbewijs en Groot Pleziervaartbewijs. De examinering en uitgifte van deze vaarbewijzen gaat namelijk met ingang van die datum over van de Vamex naar het CBR. Alle examenmomenten die nog dit jaar door de Vamex worden afgenomen zijn al geruime tijd volgeboekt, waardoor het nodig werd de inschrijving bij het CBR snel open te stellen. Nadat de minister hiervoor een zogenaamd authorisatiebesluit heeft afgegeven is dat dus nu mogelijk op de website van het CBR …

Bij het CBR is het mogelijk om op 20 locaties verspreid over het land examen te doen. De exameneisen en de voorgeschreven leerstof blijven verder gelijk.

 

Vaarbewijs omruilen

Het blad Zeilen waarschuwt in de septemberuitgave 2019 om uw Klein Vaarbewijs nog snel even te verlengen nu het nog bij de Vamex kan. “Misleidend” volgens Detlev Volkholz, directeur van de Vamex in een online reactie. Hoe zit het nu precies?

In 2014 is de verplichte verlenging van het Klein Vaarbewijs op zeventigjarige leeftijd officieel afgeschaft. Voor iedereen is zijn of haar Klein Vaarbewijs vanaf dat moment dus levenslang geldig ongeacht de datum waarop het vaarbewijs gehaald is of wordt en ongeacht de einddatum die op eerder uitgegeven vaarbewijzen stond. Elke handhaver in Nederland weet hier van en bij controle van een Klein Vaarbewijs waarvan de einddatum verstreken is heeft u in Nederland geen probleem. Anders is het in het buitenland. Daar mag u er vanuit gaan dat niet elke handhaver de details van de Nederlandse regels kent en is al jaren het advies om, als u in het buitenland met een vaarbewijsplichtig vaartuig wilt varen, het pasje van het Klein Vaarbewijs te vernieuwen voor een exemplaar zonder de einddatum (en achterop het internationale vaarbewijs ICC). Vernieuwen is niet gratis en er is dus niet altijd een noodzaak om een nieuw pasje aan te vragen. Daarom zullen er vast nog genoeg houders van een oud model Klein Vaarbewijs zijn met dus nog wel een einddatum op hun zeventigste verjaardag.

Ongetwijfeld heeft u allen ook gehoord van de problemen bij het CBR met name bij de verlenging van de rijbewijzen voor ouderen. De redactie van Zeilen combineert nu bovenstaande advies met de problemen bij het CBR en adviseert daarom nog even snel een nieuw Klein Vaarbewijs aan te vragen nu dat nog bij de Vamex kan. Daarmee implicerend dat omruilen van het Klein Vaarbewijs straks bij het CBR problematisch wordt. Geen onlogische gedachte, maar eigenlijk ook weer wel. Voor het omruilen van een Klein Vaarbewijs is geen medische keuring nodig. Juist op dat punt zijn er bij het CBR problemen en daardoor grote wachttijden. Tegelijk kan de oproep van het veel gelezen blad een run op de Vamex veroorzaken met als resultaat dat er juist bij Vamex grote wachttijden ontstaan, waar die er nu niet zijn. Zoals u eerder in deze nieuwsbrief kon lezen, zit de Vamex wat betreft examens helemaal vol. Dat betekent dat al het personeel bezig is met het afnemen van examens en de administratieve afwikkeling daarvan. Daar nog een run op om te ruilen vaarbewijzen bij en dan kan het serieus misgaan. De Vamex mag tot eind dit jaar vaarbewijzen uitgeven. Daarna niet meer. Dus als men voor die datum een eventueel onstane achterstand dan niet weggewerkt heeft, moet het CBR dat afmaken met alle gevaar dat er juist dan iets misgaat. En met als mogelijk resultaat dat mensen die hun pasje juist echt moeten omruilen, omdat ze echt in het buitenland gaan varen, de boot kunnen missen.

Wat is nu wijs? Controleer in ieder geval even uw Klein Vaarbewijs. Heeft u nog een exemplaar met een einddatum en gaat u binnenkort in het buitenland varen, neem dan de stap om uw pasje om te ruilen. Doe dat voor eind november.
Heeft u een exemplaar zonder einddatum en wilt u mogelijk ooit in de toekomst in het buitenland gaan varen of vindt u het wel fijn om een nieuw pasje zonder einddatum te hebben. Dan is er op dit moment eigenlijk geen reden om nu uw pasje vast om te ruilen.

Kinderziektes horen bij elke ingrijpende verandering. Maar die worden ook altijd opgelost. Daarna heeft u dan nog genoeg tijd om uw pasje om te ruilen. De minister zal nieuwe problemen bij het CBR niet accepteren. We mogen er dus vanuit gaan dat het CBR extra alert is dat er straks geen problemen ontstaan met het Klein Vaarbewijs.

Klok en klepel

Handhavers hebben het er maar druk mee; het controleren, zo nodig bekeuren en soms zelfs in beslag nemen van vaartuigen omdat niet aan de regels wordt voldaan. Geen Klein Vaarbewijs op een vaartuig waar dat wel verplicht is, is waarschijnlijk één van de meest voorkomende overtredingen op het water. En als je de reacties onder de diverse nieuwsberichten bekijkt blijkt dat nog veel mensen geen flauw idee hebben van de regels en wanneer een vaarbewijs dus wel of niet verplicht is. Een paar voorbeelden:

Een vaarbewijs voor 15 pk.

Minderjarige jongens konden hun vaarbewijs tonen

Een Brits vaarbewijs uitgegeven in Amsterdam

Maar hoe zit het nu werkelijk? In Nederland is minimaal een Klein Vaarbewijs verplicht voor een vaartuig dat harder kan varen dan 20 km/uur of dat langer is dan 15 meter. Het motorvermogen is dus niet bepalend in Nederland, wel de snelheid die met de combinatie van schip en de motor gehaald kan worden.

Een Klein Vaarbewijs is een vaarbevoegdheidsbewijs, een officieel document uitgeven door de overheid. Om het vaarbewijs te krijgen moet de houder minimaal 18 jaar zijn. Het Klein Vaarbewijs is daarna wel levenslang geldig. Om het Klein Vaarbewijs te krijgen moet men een theorie examen doen en halen. Dat kan al voor de 18e verjaardag, maar het vaarbewijs (pasje) krijgt u dus pas als u ook echt 18 wordt. Een minderjarige kan dus wel examen doen, maar moet dan nog wel wachten voor hij of zij met een vaarbewijsplichtig schip mag varen. Het bewijs dat je bent geslaagd voor het examen is geen vaarbewijs. Er zijn al diverse enthousiaste kinderen die examen hebben gedaan toen zij 11 of 12 waren.

Engeland kent geen vaarbewijsplicht, zoals in diverse Europese landen als Nederland en België wel geldt. Engelsen en anderen die in Engeland wonen en in Europa met een vaarbewijsplichtig schip willen varen kunnen via de Royal Yachting Association (RYA) een aanvullend vaardiploma halen dat in bijvoorbeeld Nederland erkent wordt als internationaal vaarbewijs (ICC). Er zijn in Nederland ook door de RYA erkende vaaropleiders maar die geven geen opleiding voor het ICC examen van de RYA. En in de internationale overeenkomst over de internationale vaarbewijzen is bepaald dat een land alleen een ICC mag geven aan iemand die in dat land woont of de nationaliteit van dat land heeft. Een Engels ICC kan dus nooit in Amsterdam zijn afgegeven en een Nederlander die in Engeland woont kan wel in Engeland het aanvullende examen doen, maar kan het ICC alleen verlengen als hij/zij later nog steeds in Engeland woont. Omdat dit in de praktijk vaak anders blijkt is het voor in Engeland woonachtige Nederlanders (en Belgen) altijd slim in eigen land het vaarbewijs danwel stuurbrevet te halen. Met als voordeel dat het klein vaarbewijs vervolgens ook levenslang geldig is.

Vaarbewijs voor snelle motorboten
Bij een aanvaring tussen een snelle rib en een sloep op de Nieuwe Maas bij Rotterdam is een dodelijk slachtoffer gevallen en enkele (zwaar) gewonden. Ironisch genoeg was de schipper van de rondvaart sloep zelf net hersteld van een eerdere aanvaring vorig jaar.
Op de Nieuwe Maas geldt geen snelheidsbeperking en naast de bekende watertaxi’s varen er veel andere schepen rond die snelheden kunnen halen die de 50 km/uur ver overschrijden. Onlangs presenteerde het Havenbedrijf nog een nieuwe snelle patroeilleboot die zelfs de 100 km/uur zou kunnen halen. Als sommige schepen zo hard kunnen, dan moeten de handhavers ze immers wel bij kunnen houden.

Niet het eerste ernstige ongeluk waarbij een snelvarende boot betrokken is en uit diverse hoeken vraagt men zich af of het huidige klein vaarbewijs nog wel voldoet voor de snelheden die sommige snelle motorboten kunnen halen. Hoe zit het ook al weer?

In Nederland en in veel andere Europese landen geldt een vaarbewijsplicht voor een snel varende motorboot als deze sneller kan varen dan 20 km/uur. Is de boot kleiner dan 25 meter dan volstaat een Klein Vaarbewijs I en vaart men op grotere wateren zoals het IJsselmeer dan moet men Klein Vaarbewijs II hebben. Hoewel een Klein Vaarbewijs dus bedoeld is voor schippers van snelle motorboten (en onder andere ook voor pleziervaartuigen van 15-25 meter) bestaat de voorgeschreven leerstof vooral uit meer algemene kennis van het varen. Er wordt eigenlijk nauwelijks aandacht besteed aan het varen met een snelle motorboot (of een groter motorschip). Een aanzienlijk deel van de kandidaten die examen doet voor het Klein Vaarbewijs doet dat omdat ze (ook) met een snelle motorboot of waterscooter willen kunnen varen. In Nederland of op vakantie. Het Klein Vaarbewijs is dus onder andere bedoeld voor snelle motorboten, een groot deel van de houders van een Klein Vaarbewijs vaart ook met een snelle motorboot, maar varen met een snelle motorboot komt niet of nauwelijks aan bod in de leerstof. Alsof elke motorrijder rijdt met een gewoon fiets rijbewijs.

Daarnaast is er nog iets aan de hand. Steeds meer ondernemers en organisaties bieden vaartochten aan. Zolang men niet meer dan 12 passagiers meeneemt en het schip kleiner is dan 20 meter volstaat een Klein Vaarbewijs voor de schipper. En dankzij het zogenaamde ‘Giethoorn arrest’ is soms zelfs meer toegestaan mits men altijd in een vast gebied vaart en het om een open rondvaartboot gaat. Vaartochten met snelle motorboten zijn sterk in opkomst. Niet meer dan 12 passagiers ook dan volstaat dus een Klein Vaarbewijs.

De oorzaak van de recente aanvaring in Rotterdam is nog onbekend. Maar wel dat het om twee boten ging die vaartochten aanbieden. Een sloep en een rib. Voor beide schippers volstaat dus het Klein Vaarbewijs. Welke opleiding beide schippers hebben is niet bekend. Het blijft echter opmerkelijk dat iedereen met een Klein Vaarbewijs mag varen als schipper op een snelle motorboot met soms net zo veel vermogen als een Formule 1 raceauto. Het verschil is alleen dat Max Verstappen en co op een afgesloten circuit rijden. De varende snelheidsmonsters varen echter gewoon tussen al het overige scheepvaartverkeer. De vraag of het huidige Klein Vaarbewijs wel voldoende is voor deze snelle schepen is naar mijn mening dus een terechte vraag.

Dode bij aanvaring motorsloep …

Huidig vaarbewijs voldoet niet